Wat is ransomware?
Wat er gebeurt bij een ransomware-aanval, hoe criminelen binnenkomen en wat u vandaag al kunt regelen.
Ransomware in het kort
Ransomware is schadelijke software die uw bestanden en systemen versleutelt, zodat u er niet meer bij kunt. De criminelen vragen daarna losgeld, meestal in cryptovaluta, in ruil voor een sleutel. Vaak stelen zij eerst ook gegevens en dreigen ze die te publiceren als u niet betaalt.
Hoe werkt een ransomware-aanval?
Een aanval verloopt meestal in een paar stappen:
- Binnenkomen. Via een phishingmail, een gestolen wachtwoord op een account zonder MFA, software zonder updates of een computer die vanaf internet bereikbaar is via extern bureaublad.
- Rondkijken. De aanvaller zoekt naar belangrijke systemen, beheerdersrechten en back-ups. Dit kan dagen of weken duren zonder dat iemand iets merkt.
- Gegevens stelen en back-ups uitschakelen. Zo staat de aanvaller sterker bij de afpersing.
- Versleutelen. Bestanden, servers en soms hele netwerken worden onbruikbaar en er verschijnt een bericht met de losgeldeis.
Wordt er ook gedreigd met het publiceren van gestolen gegevens, dan heet dat dubbele afpersing. Een goede back-up lost dan het versleutelen op, maar niet het risico van het lek.
Waarom ransomware een risico is voor het MKB
Veel aanvallen zijn geautomatiseerd. Criminelen scannen het internet op zwakke plekken en kijken pas daarna wie ze te pakken hebben. Een klein bedrijf is dus geen uitzondering, en heeft vaak minder reservecapaciteit om een aanval op te vangen.
De gevolgen zijn meteen merkbaar: u kunt niet factureren, niet plannen en niet bij klantgegevens. Daarnaast kunnen er meldplichten gelden als persoonsgegevens zijn gestolen, en vraagt het herstel tijd en geld. Betalen is geen oplossing waar u op kunt rekenen: u weet niet of u een werkende sleutel krijgt en of gestolen gegevens echt worden verwijderd.
Checklist: zo beschermt u uw bedrijf
- Volg de 3-2-1-regel voor back-ups: drie kopieën van uw gegevens, op twee verschillende soorten opslag, waarvan één buiten uw kantoor. Zorg dat minstens één kopie niet aan te passen of te wissen is vanuit uw netwerk.
- Maak ook een back-up van Microsoft 365. Mail, OneDrive, SharePoint en Teams vallen niet vanzelf onder uw back-up. Lees waarom een aparte back-up nodig is.
- Test het terugzetten. Een back-up die u nooit heeft teruggezet, is een aanname.
- Installeer updates voor Windows, software, firewall, NAS en andere apparaten.
- Zet MFA aan, zeker op e-mail, beheerdersaccounts en toegang op afstand.
- Zet extern bureaublad niet open op internet. Werk op afstand via een VPN met MFA of een vergelijkbare beveiligde oplossing.
- Gebruik goede beveiligingssoftware op alle computers en servers, die ook verdacht gedrag herkent.
- Geef medewerkers geen beheerdersrechten als ze die niet nodig hebben.
- Maak een noodplan: wie belt u, waar staan de back-ups, hoe werkt u tijdelijk door? Bewaar contactgegevens ook op papier.
Veelgemaakte fouten
- Een back-upschijf die vast aan de computer hangt. Wat de computer kan zien, kan ransomware ook versleutelen.
- Synchronisatie zien als back-up. OneDrive, Dropbox en vergelijkbare diensten synchroniseren ook versleutelde bestanden.
- Updates uitstellen. Bekende lekken worden na publicatie snel misbruikt.
- Zelf gaan herstellen na een aanval. Haal apparaten van het netwerk, maar herinstalleer niet voordat er iemand heeft meegekeken. Anders gaan sporen verloren en kan de aanvaller blijven zitten.
- Geen plan hebben. Midden in een crisis bedenken wie wat doet, kost kostbare tijd.
Hoe Netron ICT helpt
Wij richten cloud-back-up in die los staat van uw eigen netwerk, ook voor Microsoft 365. Daarnaast zorgen wij voor updates, MFA en beveiligingssoftware zoals Microsoft Defender of Bitdefender, en denken wij met u mee over een noodplan.
Meer over back-ups leest u in Wat is cloud-back-up? Wilt u weten hoe uw bedrijf ervoor staat? Vraag een gratis ICT-scan aan.
FAQ
Veelgestelde vragen over ransomware
Moet ik losgeld betalen bij ransomware?
Wat doe ik als ik denk dat we getroffen zijn?
Is een antivirusprogramma genoeg tegen ransomware?
Zijn mijn bestanden in OneDrive of SharePoint veilig voor ransomware?
Hoe vaak moet ik mijn back-up testen?
Meer in de kennisbank
Bijgewerkt op Door Steven Cremers, directeur van Netron ICT
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld. Aan genoemde prijzen, specificaties en diensten kunnen geen rechten worden ontleend. Prijzen en voorwaarden kunnen zonder vooraankondiging worden gewijzigd. De exacte invulling van een dienst is afhankelijk van de gebruikte software, licenties en uw specifieke omgeving. Lees onze volledige disclaimer voor meer informatie.
Wilt u weten of uw back-ups op orde zijn?
Wij kijken met u naar uw back-ups, updates en beveiliging, en maken een voorstel op maat. Bel ons of stuur een bericht.